De nieuwe Energiewet: wat verandert er en wat betekent het voor zakelijke klanten?

Per 1 januari 2026 is in Nederland een volledig vernieuwde energiewet in werking getreden. Deze wet vervangt de oude Elektriciteitswet (1998) en Gaswet (2000) en vormt een nieuw kader voor het energiesysteem van de toekomst. De doelstelling is om de energietransitie te versnellen, de markt te moderniseren en een flexibeler, duurzamer en innovatiever energiesysteem te creëren.

Waarom een nieuwe Energiewet?

De oude regels stammen uit een tijd vóór grootschalige duurzame opwekking, slimme meters en dynamische vraag-aanbodbalans. De nieuwe wet moet gaan zorgen voor:

• Modernisering van het wettelijke kader zodat het past bij een decentrale, duurzame energievoorziening;
• Versterking van de positie van afnemers en laat bedrijven meer keuzevrijheid;
• Verhoogde transparantie rond contracten, data en marktparticipatie;
• Betere aansluiting op Europese regelgeving en toekomstige ontwikkelingen.

Wat verandert er door de Nieuwe Energiewet?

1. Eén wet (in plaats van Gaswet + Elektriciteitswet)

De nieuwe Energiewet vormt het één uniforme wettelijk kader voor productie, levering, verbruik en transport van energie. Dit vereenvoudigt regels en maakt ze toepasbaar op moderne energiepraktijken zoals opslag, lokale energie-initiatieven en flexibiliteit.

2. Meer ruimte voor lokale energieproductie & energiegemeenschappen

Een belangrijk onderdeel is de expliciete rol voor lokale energieproductie en energiegemeenschappen:

• Het wordt gemakkelijker om lokaal opgewekte energie te delen binnen bijvoorbeeld een bedrijventerrein, verzamelgebouwen of kantoorparken.
• Energiegemeenschappen krijgen een juridische status waarmee ze energie kunnen uitwisselen zonder dat de netbeheerder daar voortdurend tussen zit.

Wat betekent dit voor onze klanten? 
Dit kan voor bedrijven binnen het EE Care-collectief kansen bieden om energie zelf lokaal te delen of onderling op te wekken en te benutten. EE Care onderzoekt momenteel de mogelijkheden om dit op collectief niveau te regelen.

3. Flexibiliteit in vraag en aanbod

De nieuwe wet moedigt flexibel energiegebruik, opslag en tijdelijke verbruiksschommelingen aan. Dat betekent:

• Opslag (zoals batterijen en warmwaterbuffers) en slimme sturing mag worden toegepast en biedt kansen voor kosten- en netbeheeroptimalisatie.
• Bedrijven kunnen participeren in markten voor vraagrespons of flexibiliteitsdiensten — bijvoorbeeld betalen voor vraagvermindering tijdens piekuren.

4. Beter benutten van netcapaciteit

De wet geeft netbeheerders meer mogelijkheden om netcapaciteit efficiënt in te richten — bijvoorbeeld via poolconstructies, multi-party aansluitingen of plekken met gedeelde infrastructuur (energy hubs).

Wat betekent dit voor zakelijke klanten?

• Netuitbreidingen of kosten voor extra capaciteit anders worden behandeld;
• Er meer ruimte ontstaat voor innovatieve netwerkoplossingen die congestie kunnen verlichten.

5. Transparantie, digitale meters en datadeling

Vanaf 2026 zal er een sterkere focus zijn op transparantie, digitaliseren van meters en het delen van data. Dit met als reden zodat er beter gestuurd kan worden op energie vraag en aanbod:

• Slimme digitale meters voor alle afnemers;
• Inzicht in energie- en datagebruik;
• Duidelijke voorzieningen om meetdata te delen met derden (bijv. energiemanagementsoftware zoals Mijn EE Care).

Wat betekent dit voor zakelijke klanten?

• Betere verbruiksanalyse en optimalisatie;
• Minder afhankelijkheid van simpele jaarcijfers, meer zicht op kwartierdata;
• Mogelijkheid om energie-tools en energiemanagementsystemen te koppelen voor kostenbesparing en efficiency.
• Bovenstaande data wordt voor klanten overzichtelijk weer gegeven in je persoonlijke omgeving van Mijn EE Care.

6. Contracten: meer keuze, transparantie en bescherming

De wet stelt eisen aan hoe contracten worden gepresenteerd en beheerd:

• Heldere voorwaarden, tarieven, looptijden en opzegmogelijkheden moeten vooraf inzichtelijk zijn.
• Dynamische of flexibele energietarieven worden breed mogelijk gemaakt.

Dit betekent dat bedrijven gemakkelijker kunnen kiezen uit een breder scala aan contractvormen en niet vastzitten aan standaard vaste-prijscontracten.

Wat verandert NIET direct op 1-1-2026

Hoewel de wet in is gegaan per 1 januari 2026, treden sommige onderdelen gefaseerd in werking. Dat betekent dat bedrijven tijd hebben om zich voor te bereiden op bepaalde veranderingen en dat niet álle nieuwe regels direct op dag één actief zijn.

Wat zijn de praktische gevolgen voor zakelijke klanten?

✅ Strategische kansen

• Lagere energie-kosten door flexibiliteit op de energiemarkt;
• Nieuwe businessmodellen via lokale energiegemeenschappen en energiedelen;
• Mogelijkheid om energie te optimaliseren en opslaan, waardoor netbelasting en kosten worden verlaagd;
• Concurrentievoordeel door vroegtijdig slimme energieoplossingen te implementeren.

⚠️ Uitdagingen / aandachtspunten

• Bedrijven moeten investeren in meet- en datamanagement;
• Niet alle leveranciers kunnen direct alle nieuwe diensten leveren;
• Compliance met nieuwe regels vereist goede databeheerprocessen.

Conclusie

De nieuwe Energiewet is geen kleine wijziging, maar een fundamentele modernisering van de energiewetgeving die de transitie naar een duurzamer, flexibeler en data gedreven energiesysteem ondersteunt.